STRONA GŁÓWNA - Powiatowy Urząd Pracy w Sosnowcu

Grudzień 2025: Wolna Wigilia i Trzy Niedziele Handlowe – Co Musisz Wiedzieć o Nowych Zasadach Pracy?

Rok 2025 przynosi historyczną zmianę dla pracowników w Polsce: Wigilia Bożego Narodzenia (24 grudnia) po raz pierwszy staje się ustawowo dniem wolnym od pracy. Jest to efekt nowelizacji ustawy o dniach wolnych od pracy, która weszła w życie w lutym 2025 roku, zwiększając liczbę świąt wolnych do 14 w roku.

W związku z tą zmianą, wprowadzono również modyfikacje w przepisach dotyczących handlu, szczególnie w okresie przedświątecznym. Zapraszamy do zapoznania się z kluczowymi informacjami, które pomogą Państwu przygotować się do nadchodzącego grudnia.

Problem i Kontekst Zmian

Dotychczas Wigilia była dniem roboczym do godziny 14:00, co wiązało się z koniecznością pracy w godzinach przedpołudniowych, zwłaszcza dla pracowników handlu, i utrudniało spokojne przygotowanie się do wieczoru wigilijnego.

Aby zrekompensować zamknięcie sklepów w dniu 24 grudnia i jednocześnie umożliwić klientom dokonanie niezbędnych zakupów przedświątecznych, wprowadzono następujące rozwiązanie:

 24 grudnia (Wigilia) jest dniem ustawowo wolnym od pracy (z wyjątkiem placówek wyłączonych spod zakazu handlu – patrz niżej).

 Liczba handlowych niedziel w grudniu została zwiększona z dwóch do trzech kolejnych, bezpośrednio poprzedzających Wigilię.

 W 2025 roku niedziele handlowe w grudniu to: 7, 14 i 21 grudnia.

Korzyści i Wpływ na Rynek Pracy

Korzyści dla Pracowników:

Najważniejszą korzyścią jest możliwość spędzenia całego dnia Wigilii z rodziną i bliskimi. Jest to realizacja postulatów pracowników i związków zawodowych, mająca na celu lepsze zachowanie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym (work-life balance) w wyjątkowym, świątecznym okresie. Dodatkowy dzień wolny zwiększa także ogólną pulę dni świątecznych w roku.

Zmiana Rynku Pracy i Handlu

• Skupienie Handlu: Zakazy i ograniczenia w Wigilię przeniosą intensywność handlu na trzy poprzedzające ją niedziele. Sklepy i inne placówki handlowe będą musiały efektywniej zarządzać kadrami w te dni, a pracownicy muszą liczyć się ze zwiększoną intensywnością pracy.
• Wzrost Zapotrzebowania na Pracowników Tymczasowych: Wzrost handlu w trzy grudniowe niedziele może przełożyć się na wzrost zapotrzebowania na pracowników dorywczych, sezonowych i zleceniowych w sektorze handlowym w okresie przedświątecznym, co może być szansą na dodatkowy zarobek.
• Wyzwania Logistyczne: Firmy logistyczne i transportowe będą musiały dostosować swoje plany do tego, aby większość zamówień trafiła do klientów przed 24 grudnia.

Prawa Pracowników w Pracujące Niedziele w Grudniu

Choć w grudniu 2025 roku przypadają trzy handlowe niedziele (7, 14, 21 grudnia), to pracownicy handlu podlegają szczególnym regulacjom, które chronią ich prawo do odpoczynku:

Maksymalna Liczba Niedziel Pracujących dla Pracownika:

Zgodnie z przepisami, pracownik zatrudniony w placówce handlowej, na którego ma zastosowanie zakaz handlu, nie może pracować we wszystkie trzy niedziele handlowe w grudniu.

• Maksymalnie Dwie Niedziele: Każdy pracownik w handlu (objęty zakazem) może pracować maksymalnie w dwie z trzech niedziel w grudniu (np. 7 i 14 grudnia, lub 7 i 21 grudnia, lub 14 i 21 grudnia).
• Ma to na celu zapewnienie każdemu pracownikowi co najmniej jednej wolnej niedzieli w tym kluczowym okresie.

Uprawnienia za Pracę w Niedzielę

Praca w niedzielę jest dozwolona tylko w ściśle określonych przypadkach i zawsze wiąże się z obowiązkiem udzielenia dnia wolnego w zamian:

• Dzień Wolny: Za pracę w niedzielę pracodawca musi udzielić pracownikowi innego dnia wolnego w okresie 6 dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po tej niedzieli.
• Dodatek do Wynagrodzenia: Jeśli udzielenie dnia wolnego w tym terminie jest niemożliwe, pracownikowi przysługuje dodatek do wynagrodzenia w wysokości 100% za każdą godzinę pracy w niedzielę.

Prawa Pracowników w Wolną Wigilię (24 grudnia)

Wigilia (24 grudnia) jest traktowana jako święto, czyli dzień ustawowo wolny od pracy:

• Zakaz Handlu: W tym dniu handel i praca w placówkach handlowych są zakazane.
• Wyjątki: Zakaz nie dotyczy m.in. stacji paliw, aptek, placówek handlowych, których przeważająca działalność polega na sprzedaży kwiatów, prasy, biletów komunikacji miejskiej, a także sytuacji, gdy handel jest prowadzony osobiście przez przedsiębiorcę.
• Sankcje: Za złamanie zakazu handlu w Wigilię grozi kara grzywny w wysokości od 1000 zł do 100 000 zł.

Podsumowanie i Gdzie Szukać Pomocy?

Nowe przepisy dają pracownikom handlu gwarancję wolnej Wigilii, co jest dużą wartością społeczną. Jednocześnie koncentracja handlu na trzech niedzielach wymaga świadomości swoich praw i obowiązków.

Zachęcamy do zapoznania się z dokładnymi zapisami prawnymi oraz komunikatami Państwowej Inspekcji Pracy (PIP), które szczegółowo omawiają zasady zatrudniania w wolne dni (jak ten w Wigilię) oraz w pracujące niedziele. Adres strony internetowej PIP to kluczowe źródło informacji: https://www.pip.gov.pl/.

W przypadku wątpliwości lub podejrzenia naruszenia praw pracowniczych, prosimy o kontakt z właściwym Okręgowym Inspektoratem Pracy.