Aktualności urzędu - Powiatowy Urząd Pracy w Sosnowcu

To uprawnienie wprowadzone do Kodeksu pracy w 2023 r., pozwalające pracownikowi na natychmiastowe opuszczenie pracy w sytuacjach nagłych i nieprzewidzianych, związanych z pilnymi sprawami rodzinnymi.

Pracownikowi przysługują 2 dni albo 16 godzin wolnego w roku kalendarzowym.

Za czas tej nieobecności pracownik zachowuje prawo do 50% wynagrodzenia.

Decyzję podejmuje pracownik w pierwszym wniosku złożonym w danym roku kalendarzowym.

Teoretycznie tak, przepisy określają tylko termin „najpóźniej”. Złożenie go z wyprzedzeniem może ułatwić organizację pracy w firmie, ale sugerujemy ustalić to z pracodawcą. Przepisy Kodeksu pracy milczą na temat terminów „najwcześniejszych”, skupiając się na ochronie pracownika poprzez wyznaczenie jedynie terminu ostatecznego („najpóźniej”). Należy jednak pamiętać, że zbyt wczesne zgłoszenie siły wyższej może zostać przez pracodawcę zakwestionowane jako dowód na brak „nagłości” zdarzenia, co jest ustawowym wymogiem tego zwolnienia.

Przykładami sytuacji, w których o zdarzeniu dowiadujesz się z kilkugodzinnym lub jednodniowym wyprzedzeniem i wciąż kwalifikuje się ono pod ten przepis mogą być:

• Nagła awaria w domu – np. wieczorne pęknięcie rury lub usterka pieca gazowego w zimie, która wymaga Twojej obecności rano podczas wizyty serwisu, aby zapobiec zniszczeniu mienia.
• Wypadek lub nagłe pogorszenie stanu zdrowia domownika – np. wieczorny uraz dziecka lub rodzica, który nie wymaga hospitalizacji, ale sprawia, że rano musisz zapewnić im opiekę lub dowieźć na pilną, dodatkową konsultację.
• Nagła awaria pojazdu niezbędnego do dojazdu – np. późny powrót do domu i odkrycie poważnej usterki auta (wyciek płynów, blokada hamulców), co zmusza Cię do organizacji naprawy lub transportu zastępczego z rana, by móc funkcjonować w kolejnych dniach.

Przysługuje osobom zatrudnionym na umowę o pracę oraz funkcjonariuszom wybranych służb mundurowych (np. Policja, Straż Pożarna).

Nie, osoby na umowach cywilnoprawnych i B2B nie mają ustawowego prawa do tego zwolnienia.

Nie, niewykorzystana pula przepada z końcem roku kalendarzowego.

Przykładowe sytuacje: nagła choroba dziecka , wypadek w szkole np. dziecko złamało nogę na lekcji wf-u, zasłabnięcie bliskiej osoby, wypadek samochodowy w rodzinie , sytuacja, gdy musisz natychmiast zawieźć członka rodziny do szpitala , poważna awaria w domu np. pęknięta rura zalewająca mieszkanie, awaria samochodu, działanie sił natury np. powódź

Nie, zdarzenia przewidywalne nie spełniają kryterium siły wyższej.

Wymiar ustala się proporcjonalnie – dla 1/2 etatu jest to 8 godzin.

Niepełną godzinę zwolnienia zawsze zaokrągla się w górę do pełnej godziny.

Urlop na żądanie jest płatny 100% i nie wymaga podania przyczyny, ale pomniejsza pulę wypoczynkową. Siła wyższa jest płatna 50% i jest pulą dodatkową.

Zasadniczo nie, o ile powód jest zgodny z ustawą (pilna sprawa rodzinna, choroba, wypadek).

Przepisy dopuszczają dowolną formę: ustnie, SMS, e-mail.

Nie ma obowiązku dokumentowania przy zgłaszaniu, ale pracodawca może poprosić o potwierdzenie okoliczności po fakcie.

Składniki zmienne oblicza się z wynagrodzenia z miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie.

Tak, w przypadku tego samego zdarzenia dotyczącego dziecka, oboje rodziców może skorzystać z siły wyższej (po 2 dni każdy).

Okres ten jest okresem składkowym, więc liczy się do ogólnego stażu pracy.

Wówczas zwolnienie godzinowe obejmuje 14 godzin (2 dni x 7h).

Kodeks pracy tego nie reguluje, zależy to od zgody pracodawcy.

Nie, uprawnienie to jest ściśle ograniczone do konkretnych sytuacji życiowych związanych z ludźmi.

Nieobecność może zostać uznana za nieusprawiedliwioną, co grozi karami dyscyplinarnymi.

Wniosek składa się najpóźniej w dniu korzystania, więc nie można usprawiedliwić nią nieobecności z wczoraj.

Nie, za niewykorzystane zwolnienie nie przysługuje żadna wypłata.

Za bezzasadną odmowę pracodawcy grozi grzywna od 1000 zł do 30 000 zł.